Σύλλογος Μικρασιατών Αιγάλεω «Νέες Κυδωνίες»

Οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας έδωσαν πνοή στην Ελλάδα. Έτσι, στην περιοχή γύρω από το γνωστό τότε εργοστάσιο παραγωγής πυρίτιδας, το μπαρουτάδικο, εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τα Μικρασιατικά παράλια, όπου αργότερα ίδρυσαν τις «Νέες Κυδωνίες», σε ανάμνηση των Κυδωνιών (Αϊβαλί) της Μικράς Ασίας που άφησαν πίσω τους. Σταδιακά συγκεντρώθηκαν στην περιοχή Πόντιοι και Καππαδόκες, οι περισσότεροι από άλλες γειτονιές της Αθήνας που ανασυγκροτούνταν. Τα χρόνια πέρασαν, με την εργατικότητά τους, την ευρηματικότητά τους και μαζί με νέους κατοίκους από άλλες περιοχές της Ελλάδας, που έρχονταν ως εσωτερικοί μετανάστες, δημιούργησαν το Αιγάλεω, ένα όμορφο προάστιο της Δυτικής Αθήνας και ταυτόχρονα μια πολυπολιτισμική πόλη.

Κάπως έτσι ξεκινά το παραμύθι μας, μόνο που είναι αληθινό.

Το 2003 ιδρύθηκε στο Αιγάλεω σύλλογος μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία Σύλλογος Μικρασιατών Αιγάλεω «Νέες Κυδωνίες».

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ισχύοντος καταστατικού, οι σκοποί του συλλόγου είναι κοινωφελείς, επιμορφωτικοί, πολιτιστικοί. Ειδικότερα ο σύλλογος επιδιώκει:

Την διατήρηση της ιστορίας και της μνήμης των αλησμόνητων πατρίδων όλης της Μικράς Ασίας από τις οποίες κατάγονται οι πρώτοι κάτοικοι του Αιγάλεω.

Τη διάσωση και διατήρηση των ηθών, εθίμων και παραδόσεων του Ελληνισμού της Ανατολής.

Τη περισυλλογή, μελέτη, προβολή και αξιοποίηση του εθνολογικού, ιστορικού και λαογραφικού υλικού της παραπάνω περιοχής.

Τη συμβολή και διάσωση, συνέχιση και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το σκεπτικό της Δράσης “Ρίτα Αμπατζή –  

Αναζητώντας το νήμα μιας ρεμπέτισσας τραγουδίστριας στο Αιγάλεω του σήμερα”

Η Ρίτα Αμπατζή και το Αιγάλεω

Η Ρίτα Αμπατζή υπήρξε εμβληματική τραγουδίστρια του Ρεμπέτικου και του δημοτικού τραγουιού. Γεννημένη στη Σμύρνη το 1906 (ή το 1914), ερμήνευσε με τη φωνή της ένα σημαντικό corpusτης δισκογραφίας του Μεσοπολέμου. Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα, κατά το διάστημα 1928 ως το 1940 ηχογράφησε 186 ρεμπέτικα και σμυρναίικα τραγούδια, 4 αμανέδες στο διάστημα 1932-1935 και 101 δημοτικά και δημοτικοφανή από το 1930 ως το 1952.

Η ίδια –μαζί με το «αντίπαλο δέος» της, τη Ρόζα Εσκενάζυ- αναδείχθηκαν ως κορυφαίες ερμηνεύτριες ενός ρεπερτορίου με υπερτοπικά χαρακτηριστικά, το οποίο διαμορφώθηκε και διαδόθηκε μέσα από τους μηχανισμούς της μουσικής βιομηχανίας του Μεσοπολέμου. Η μελέτη της μουσικής προσφοράς της Ρίτας, συνεπώς, ανοίγει δρόμους για την βαθύτερη κατανόηση του κάθε γένους του ρεπερτορίου της εποχής ξεχωριστά, τόσο από πλευράς τεχνικής, όσο και από πλευράς αισθητικής. Η κατανόηση αυτή γίνεται με φόντο μια κρίσιμη και μεταβατική εποχή, η οποία σηματοδοτείται από την ιδιαίτερα οδυνηρή ένταξη των προσφύγων στην ελλαδική πραγματικότητα, καθώς και από τους μηχανισμούς κοινωνικοπολιτισμικής ώσμωσης που άρχισαν να λαμβάνουν χώρα –και– μέσα από τη δισκογραφία του Μεσοπολέμου.

Παράλληλα, η Ρίτα Αμπατζή υπήρξε μια καθημερινή γυναίκα που ζούσε και εργαζόταν ως τραγουδίστρια στο Αιγάλεω, όπου και έκανε την οικογένειά της. Το Αιγάλεω είναι μια συνοικία που δημιουργήθηκε αρχικά από τους πρόσφυγες. Οι πρώτοι κάτοικοι ήταν πρόσφυγες από το Αϊβαλί. Για το λόγο αυτό, η πρώτη ονομασία της περιοχής ήταν «Νέες Κυδωνίες».  Κοντά στους Αϊβαλιώτες ήρθαν να εγκατασταθούν πρόσφυγες από διάφορες περιοχές της Μικράς Ασίας, από τον Πόντο και από την Προύσσα, καθώς και Ασσύριοι Ορθόδοξοι της Συρίας, οι οποίοι είχαν υποστεί διωγμούς από το κεμαλικό καθεστώς. Παράλληλα, μετά τον πόλεμο εγκαταστάθηκαν στην περιοχή Πελοποννήσιοι, διωγμένοι από τη δίνη του Εμφυλίου. Η ίδρυση ενός εργοστασίου τούβλων στην περιοχή στάθηκε η αφορμή για να εγκατασταθούν και πολλοί Κυθνιοί τα μεταπολεμικά χρόνια, οι οποίοι παραδοσιακά δραστηριοποιούνταν στην κεραμική.

Η ιστορική διαδρομή της περιοχής, αλλά και η πολιτική συγκυρία της μεταπολεμικής Ελλάδας, αποτυπώνεται και στον πολεοδομικό ιστό του Αιγάλεω. Σε μια εκτεταμένη περιοχή που καταλαμβάνει τόσο το Αιγάλεω, όσο και όμορους δήμους όπως το Περιστέρι και το Χαϊδάρι, έχουν σε μεγάλο βαθμό διατηρηθεί μονοόροφα κτήρια, καθώς δεν είχε δοθεί υψηλός συντελεστής δόμησης κατά τα χρόνια της ραγδαίας ανοικοδόμησης της Αθήνας. Έτσι, στις γειτονιές του Αιγάλεω η μνήμη της προσφυγιάς παραμένει ζωντανή, καθώς έχουν διατηρηθεί πολλά προσφυγικά σπίτια, τα οποία έχουν ανακαινιστεί, ενώ τα νέα σπίτια που έχουν χτιστεί ακολουθούν την κλίμακα της παλαιάς δομησης. Η ερμηνεία για το φαινόμενο αυτό θα πρέπει να αναζητηθεί προς την κατεύθυνση του πληθυσμιακού προφιλ της περιοχής. Πρόκειται για μια περιοχή λαϊκή, όπου οι κάτοικοι εργάζονταν κυρίως ως εργάτες, με έντονη παρουσία της Αριστεράς κατά τα χρόνια του Μεσοπολέμου και αργότερα. Το Αιγάλεω είχε να επιδείξει ζωηρή αντιστασιακή δράση στα χρόνια της Κατοχής. Ο συνδυασμός αυτός δεν ήταν αποδεκτός κατά τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Έτσι, η περιοχή δεν «αναπτύχθηκε» με τη δόμηση πολυόροφων πολυκατοικιών, με αποτέλεσμα να διατηρηθεί η φυσιογνωμία της «γειτονιάς», τόσο στο οικιστικό σκέλος, όσο και στο επίπεδο της επαφής και των διαπροσωπικών σχέσεων μεταξύ των κατοίκων.

Αιγάλεω και μουσική

Το Αιγάλεω ήταν κατεχοξήν «εργατούπολη». Στην γειτονική Ιερά Οδό και στην οδό Πειραιώς, όπου ήταν το επίκεντρο της βιομηχανικής ζώνης των Αθηνών, έβρισκαν ευκαιρίες εργασίας οι κάτοικοι της περιοχής. Μέσα σε αυτόν τον καμβά (προσφυγιά της Μικρασιατικής καταστροφής, εσωτερικοί μετανάστες στα μεταπολεμικά χρόνια -φτώχεια-μεροκάματο-εργατιά-όνειρο για το αύριο) δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις εκείνες για να λειτουργήσουν, ήδη από τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασης των Προσφύγων, χώροι μουσικής επιτέλεσης (ταβέρνες, καπηλειά, κέντρα διασκέδασης κ.λπ). Στην περιοχή έζησαν ή δραστηριοποιήθηκαν μουσικοί από διάφορες γενιές και μουσικά είδη (Αμπατζή, Ζαμπέτας, Ζαγοραίος, Μιχαλόπουλος, Μοσχολιού, Βαγγέλης Περπινιάδης, Στράτος Διονυσίου, Αντώνης Ρεπάνης). Στο Αιγάλεω αλλά και στην ευρύτερη περιοχή λειτούργησαν χώροι μουσικής επιτέλεσης που έχουν γράψει την δική τους ιστορία (Ροσινιόλ, Αραπάκια/RBS, Σου-Μου, Can-Canκ.α.)

Με βάση όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, θα ήταν ιδιαίτερη πρόκληση να διερευνηθεί η στενή σύνδεση του Αιγάλεω με τη μουσική ζωή τόσο σε τοπικό, όσο και σε υπερτοπικό και πανελλήνιο επίπεδο, για ένα διάστημα που εκτείνεται από τα χρόνια του Μεσοπολέμου ως και τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, ακόμα και ως τις μέρες μας. Από τη μια, στις ταβέρνες και τα καπηλειά σηματοδοτήθηκε το πέρασμα από το μικρασιάτικο στο πειραιώτικο Ρεμπέτικο και από εκεί στο λαϊκό, κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Από την άλλη, θα είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον να διερευνηθούν τα δίκτυα του δημοτικού και νεοδημοτικού τραγουδιού, τόσο λόγω του πληθυσμιακού προφίλ του Αιγάλεω, όσο και λόγω της εγγύτητας με χώρους όπως η ευρύτερη περιοχή της Ομόνοιας, όπου λειτουργούσαν νυχτερινά κέντρα με κλαρίνα. Ομοίως, το «πεδίο» που δημιουργήθηκε μέσα από την –επί πολλές δεκαετίες– λειτουργία χώρων διασκέδασης οι οποίοι «θεράπευαν» το ρεμπέτικο, το λαϊκό και το (νεο)δημοτικό, έθεσε τις προϋποθέσεις για την λειτουργία νυχτερινών κέντρων μαζικής διασκέδασης στην ευρύτερη περιοχή κατά τις τελευταίες δεκαετίες.

Αναζητώντας την Ρίτα Αμπατζή στο Αιγάλεω του σήμερα

Με βάση τα παραπάνω, η Ρίτα Αμπατζή θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένας «κόμβος» για την κατανόηση της μουσικής ζωής και των ευρύτερων κοινωνικοπολιτισμικών μετασχηματισμών στην περιοχή. Οι παλαιότεροι την θυμούνται να έχει κοινωνικές σχέσεις στη γειτονιά της και να τραγουδά σε διάφορες περιστάσεις και χώρους. Ζώντας στο Αιγάλεω μέχρι το θάνατό της, το 1969, «παρακολούθησε» μέσα από τη ζωή και τη δράση της τους μετασχηματισμούς που έλαβαν χώρα στην πόλη της από τα χρόνια του Μεσοπολέμου, όπου ήταν ακόμη νωπές οι μνήμες από την Προσφυγιά, ως τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Κατά κάποιον τρόπο η Ρίτα, στα χρόνια κυρίως του Μεσοπολέμου, «τροφοδότησε» με το ρεπερτόριο και την εν γένει δράση της ως τραγουδίστρια τις διεργασίες ώσμωσης και κοινωνικού μετασχηματισμού στο Αιγάλεω, λειτουργώντας ως δίαυλος για μια «από τα πάνω» διάχυση μουσικής και πολιτισμικών προτυπων μέσω της μουσικής βιομηχανίας της εποχής. Η μεταπολεμική εποχή, ως τον θάνατό της, χαρακτηρίστηκε από την ανάδειξη νέων μουσικών ρευμάτων και ερμηνευτών, με την παράλληλη υποχώρηση των πρωταγωνιστών της προπολεμικής εποχής.

Από τότε ως σήμερα πολλά έχουν λάβει χώρα στην ιστορική και μουσική σκηνή. Η δόμηση της μεταπολεμικής Ελλάδας, η Μετανάστευση, η Δικτατορία, η Μεταπολίτευση, το πέρασμα στον 21ο αιώνα πλέχτηκαν με την άνοδο του λαϊκού, με το πολιτικό τραγούδι, την ποπ και, εν συντομία, με όλα τα μουσικά ρεύματα των τελευταίων δεκαετιών, με φόντο την εξέλιξη των τεχνολογικών μέσων αναπαραγωγής του ήχου. Μέσα σε όλη αυτή την αλληλοδιαπλοκή μουσικής και ιστορικής διαδρομής έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον να αποκωδικοποιήσει κανείς τις διαδικασίες και τις διαδρομές μέσα από τις οποίες ο ήχος του Μεσοπολέμου «επανανακαλύφθηκε». Πώς, από ποιους, πότε, και κυρίως γιατί προέκυψε η «αναβίωση» και «επανανακάλυψη» των ηχογραφήσεων του γραμμοφώνου; Και, μέσα σε αυτόν τον καμβά, ποια είναι η ιδιαίτερη θέση της Ρίτας, τόσο από την πλευρά του τραγουδιστικού ρεπερτορίου όσο –κυρίως– από την πλευρά της ηχητικής αισθητικής;

Συνεχίζοντας θα παραπάνω ερωτήματα, θα μπορούσε κανείς να προσθέσει ένα ακόμα: μπορεί κανείς να εντοπίσει κάποιο «ίχνος» της Ρίτας στο Αιγάλεω του σήμερα; Με άλλα λόγια: Θα μπορούσε η Ρίτα, μια εμβληματική Αιγαλεώτισσα, να καταστεί η αφορμή ώστε να πιάσουμε το νήμα τόσο της μουσικής, όσο και της κοινοτικότητας στο σημερινό Αιγάλεω; Το ερώτημα αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα αν λάβουμε υπόψη τις ιδιαιτερότητες που έχουν διατηρηθεί στην περιοχή: αυτήν της «γειτονιάς» και αυτή της ζώσας προσφυγικής μνήμης και ταυτότητας, γεγονός που έχει ιδιαίτερο συμβολικό βάρος με αφορμή την επέτειο των εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Για όλα τα παραπάνω, προτείνουμε μια σειρά από δράσεις.

Δράσεις 

1. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο Μουσείο για παιδιά Δημοτικού – Γυμνασίου – Λυκείου. Μνήμες – προφορική ιστορία.

Με αφορμή τη Ρίτα Αμπατζή, την Προσφυγιά και την εγκατάσταση στο Αιγάλεω, θα λειτουργήσουν δύο εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία θα λαμβάνουν χώρα στο Προσφυγικό Μουσείο του Συλλόγου Μικρασιατών.

Το πρώτο πρόγραμμα θα απευθύνεται σε παιδιά των τριών τελευταίων τάξεων του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου. Θα περιλαμβάνει ξενάγηση στο Μουσείο καθώς και μουσειοπαιδαγωγικές δράσεις.

Το δεύτερο πρόγραμμα θα απευθύνεται σε ενήλικες. Θα περιλαμβάνει ξενάγηση στους χώρους του Μουσείου και ειδικές συζητήσεις γύρω από την προσφυγική μνήμη και τη σχέση μουσικής και πολιτισμικής ταυτότητας.

Τα προγράμματα (ενδεικτικός αριθμός: 20 συνολικά) θα λάβουν χώρα κατά το χρονικό διάστημα Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου, τις καθημερινές για τα παιδιά και τα σαββατοκύριακα για τους ενήλικες. Αν υπάρξει αυξημένο ενδιαφέρον τα προγράμματα θα μπορούσαν να επεκταθούν μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου.

2. Με αφετηρία τη Ρίτα Αμπατζή και τη σχέση της με το Αιγάλεω, θα διεξαχθεί ημερίδα με τρεις διαλέξεις και δύο συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης, όπου ειδικευμένοι ερευνητές για μιλήσουν για το πληθυσμιακό και πολιτισμικό προφίλ της περιοχής, τη μουσική βιομηχανία του Μεσοπολέμου και του Μεταπολέμου και τους χώρους μουσικής επιτέλεσης της πόλης. Σκοπός της ημερίδας είναι να σκιαγραφηθεί η πορεία από το ρεμπέτικο στο λαϊκό, καθώς και η παράλληλη διαδρομή του δημοτικού και νεοδημοτικού. Η ημερίδα θα πλαισιωθεί από έκθεση φωτογραφίας, η οποία θα είναι επισκέψιμη για το κοινό για χρονικό διάστημα δέκα ημερών. Το υλικό της έκθεσης θα προκύψει θα ψηφιοποιηθεί στο πλαίσιο της δράσης 5.

Τίτλοι εισηγήσεων:

2.1.  Από τη Μικρά Ασία στο Αιγάλεω: ιστορική διαδρομή, προσφυγική μνήμη και πολιτισμική ταυτότητα. Στρογγυλό τραπέζι.  Συντομισμός: Μάρκος Χαρίτος.

2.2. Το δημοτικό, το νεοδημοτικό και το αστικό λαϊκό τραγούδι μέσα από τη δισκογραφία των 78 στροφών. Μια γενική αποτίμηση με αφορμή την περίπτωση της Ρίτας Αμπατζή: Γιώργος Κοκκώνης

2.3. «Γεια σου, Ρίτα»: μια αποτίμηση της δισκογραφίας της Ρίτας Αμπατζή: Νίκος Ορδουλίδης

2.4. Χώροι μουσικής επιτέλεσης του ρεμπέτικου, του λαϊκού και του δημοτικού στο Αιγάλεω και στις γύρω περιοχές: μνήμες και τεκμήρια. Στρογγυλό τραπέζι. Συντομισμός:  Χάρης Σαρρής

2.5. «Επανανακαλύπτοντας» τη Ρίτα: μια ιστορική αποτίμηση της αναβίωσης της δισκογραφίας του γραμμοφώνου. Κώστας Βλησίδης.

Η Ημερίδα θα μεταδοθεί από το Youtube.

3. Δημιουργία συλλογικού τόμου σε ψηφιακή μορφή, ο οποίος θα προκύψει από την επεξεργασμένη μορφή των διαλέξεων της δράσης 2. Το άρθρο που θα προκύψει από την πρώτη Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης θα επιμεληθεί ο Μάρκος Χαρίτος, ενώ αυτό που θα προκύψει από την δεύτερη θα επιμεληθούν ο Χάρης Σαρρής και η Μαριάνθη Κοίλια. Ο τόμος θα πλαισιώνεται από εισαγωγικό σημείωμα, από κατάλογο των ηχογραφήσεων της Ρίτας Αμπατζή και φωτογραφικό υλικό, το οποίο θα προκύψει από τη δράση

4. Συνεντεύξεις

Σειρά βιντεοσκοπημένων συνεντεύξεων από κατοίκους του Αιγάλεω, ερευνητές, μουσικούς, καθώς και παλαιότερους και νεότερους θαμώνες νυχτερινών κέντρων της περιοχής, με σκοπό μια «από τα μέσα» τεκμηρίωση των ζητημάτων που εξετάζονται στην παρούσα Πρόταση. Μέσα από ημιδομημένες συνεντεύξεις, στις οποίες θα συνδυάζονται τα εργαλεία της εθνογραφικής έρευνας, της βιοϊστορίας και της προφορικής ιστορίας, θα σκιαγραφούνται ζητήματα που αφορούν τη Ρίτα και την «κληρονομιά» της, καθώς και τη μουσική ζωή της πόλης μέσα από τους χώρους μουσικής επιτέλεσης του Αιγάλεω. Κάθε συνέντευξη θα περνά από διαδικασία μοντάζ έτσι, ώστε να προκύπτει μια συνοπτική εκδοχή (ενδεικτική διάρκεια: είκοσι λεπτά η καθεμία) με τα πιο σημαντικά και περιεκτικά αποσπάσματα. Η ταινία αυτή θα διαμοιράζεται στο διαδίκτυο. Ο ιστοχώρος όπου θα έχουν αναρτηθεί οι συνεντεύξεις, καθώς και μια σύντομη αναφορά σε αυτές θα παρατίθεται, σε ειδικό παράρτημα, στον συλλογικό τόμο.

5. Φωτογραφικό αρχείο

Η συγκεκριμένη δράση αφορά τον εντοπισμό, την ψηφιοποίηση και την τεκμηρίωση φωτογραφικού υλικού από τα αρχεία των μελών του Συλλόγου Μικρασιατών του Αιγάλεω, το οποίο θα αφορά τη μουσική ζωή και την ιστορική και πολιτιστική διαδρομή του Αιγάλεω (διασκεδάσεις, νυχτερινά κέντρα, οικογενειακή ζωή, φωτογραφικό υλικό πολεοδομικού και αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος κ.λπ.). Το φωτογραφικό υλικό που θα προκύψει από τη συγκεκριμένη δράση θα αξιοποιηθεί στην έκθεση φωτογραφίας, στη 2η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης (υποδράση 2.4.), καθώς και στον συλλογικό τόμο.

6. Εργαστήριο τραγουδιού– συναυλία

Η συγκεκριμένη δράση αφορά στην πολύπλευρη προετοιμασία του χορωδιακού συνόλου του Συλλόγου Μικρασιατών με σκοπό τη διεξαγωγή μιας συναυλίας αφιερωμένης στο έργο της Ρίτας Αμπατζή, με τη λήξη του Προγράμματος. Η διδασκαλία επιλεγέμου δείγματος ρεπερτορίου στα μέλη της Χορωδίας θα είναι η αφετηρία και η αφορμή για μια πολυεπίπεδη προσέγγισης στη μουσική, την ιστορική διαδρομή και τον χώρο του Αιγάλεω και των γύρω περιοχών. Κατά κάποιο τρόπο, το εργαστήριο της χορωδίας θα λειτουργήσει ως το «σημείο συνάντησης» των δράσεων που έχουν περιγραφεί παραπάνω. Παράλληλα, οι δράσεις αυτές θα «ανατροφοδοτούνται» από τα μέλη του χορωδιακού εργαστηρίου, τα οποία θα βρίσκονται στο επίκεντρο όλων αυτών των δράσεων. Με τον τρόπο αυτό, δεν θα λειτουργήσουν μόνον ως παθητικοί ακροατές, αλλά –και αυτό είναι η κεντρική επιδίωξη– και ως ενεργοί συνεργάτες για την διερεύνηση και στην ανακάλυψη και ανάδειξη της μικροκοινωνιολογίας, της μικροϊστορίας και της μουσικής διαδρομής του Αιγάλεω και της γύρω περιοχής. Με άλλα λόγια: το Εργαστήριο Τραγουδιού, πέρα από τον προφανή του στόχο, που είναι η διδασκαλία και εκτέλεση του ρεπερτορίου, θα μπορέσει να λειτουργήσει ως ένας πολυδύναμος πυρήνας, προάγοντας την έννοια της κοινοτικότητα και της συνεργασίας, δίνοντας παράλληλα την δυνατότητα στα μέλη του, μέσα από διαδρομές τόσο τυπικής, όσο και άτυπης μάθησης, να καλλιεργήσουν τις δεξιότητές τους και να διευρύνουν τις γνώσεις και τα ενδιαφέροντά τους.

Βιογραφικά συντελεστών

Ο Χάρης Σαρρής γεννήθηκε στην Αθήνα.

Είναι Προϊστάμενος του Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου Μέλπως Μερλιέ, του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών.

Είναι μέλος της ΑΜΚΕ “Δίκτυα Μουσικής και Πολιτισμού”

Αποφοίτησε από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών (1997) και αναγορεύτηκε διδάκτορας του ιδίου Τμήματος (2007). Σπούδασε σε ωδεία (πτυχία Ακορντεόν, Αρμονίας και Αντίστιξης). Παράλληλα, από την ηλικία των εννέα ετών παίζει κρητική λύρα, μαθητεύοντας αρχικά πλάι στον πατέρα του και στη συνέχεια πλάι στον Γιώργο Βυζιριανάκη.

Από το 2016 διδάσκει στο Μεταπτυχιακό «Εθνομουσικολογία και μουσική πράξη» του Τμήματος Μουσικών Σπουδών που Πανεπιστημίου Αθηνών. Δίδαξε ως επιστημονικός συνεργάτης και ακαδημαϊκός υπότροφος στο Τμήμα Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής του ΤΕΙ Ηπείρου (2008-2017), στο Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (2001-2004) και εργάστηκε ως ερευνητής στο Ερευνητικό Πρόγραμμα «Θράκη» του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής» (1995-2004). Από το 2007 διδάσκει στο Τμήμα Μουσικοκινητικής Αγωγής της Σχολής Μωραΐτη.
Από το 1998 ως το 2010 συνεργάστηκε σε μηνιαία βάση ως μουσικοκριτικός στο περιοδικό Hitech. Από το 2002 συνεργάζεται με την Νομαρχία Κυκλάδων στις ετήσιες Συναντήσεις Λαϊκών Πνευστών, καθώς και σε ειδικές επιτόπιες εθνομουσικολογικές έρευνες.
Ασχολείται με το εθνογραφικό φιλμ.
Στα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται τα μουσικά όργανα, οι φωνητικές και οργανικές μουσικές των Βαλκανίων, οι μουσικές του Αιγαίου, το εθνογραφικό φιλμ.
Έχει συμμετάσχει σε διεθνή συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό και άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε συλλογικούς τόμους και επιστημονικά περιοδικά.

Δείγμα της επιστημονικής του εργογραφίας υπάρχει στον παρακάτω σύνδεσμο: https://uoa.academia.edu/HarisSarris

 

Ο Νίκος Ορδουλίδης είναι μουσικολόγος, μουσικός και συνθέτης. Η έρευνά του συμπεριλαμβάνει ρεπερτόρια που αγνοήθηκαν κατά το παρελθόν, στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, τα Βαλκάνια, την Μέση Ανατολή και την Βόρειο Αφρική. Τα ενδιαφέροντά του επικεντρώνονται στον μουσικό συγκρητισμό, εξετάζοντας τα κοινωνικά πλαίσια που διαμόρφωσαν την μουσική που μελετά, με έμφαση στους πολιτισμικούς διαλόγους και τον κοσμοπολιτισμό. Έχει εκδώσει μονογραφίες και επιστημονικά άρθρα στα αγγλικά, τα ελληνικά και τα τουρκικά, που αφορούν την σχέση μουσικής, εξουσίας και ιδεολογίας, την ιστορική δισκογραφία, την μουσική εκτέλεση και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ρεπερτορίων. ΗτελευταίατουμονογραφίαέχειτίτλοMusical Nationalism, Despotism and Scholarly Interventions in Greek Popular Music(Bloomsbury Academic). Από το 2014 έως το 2018 εργάστηκε ως ακαδημαϊκός υπότροφος στο Τμήμα Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής του ΤΕΙ Ηπείρου, και από το 2019 έως το 2023 στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Έχει δώσει διαλέξεις ύστερα από πρόσκληση σε ακαδημαϊκούς οργανισμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό και από το 2021 συνεργάζεται με το Εικονικό Μουσείο Αρχείου Κουνάδη. Για περισσότερες πληροφορίες βλ. https://www.ordoulidis.gr/el/index.htmκαι https://www.eastward-piano.com/el/present.

 

Ο Κώστας Βλησίδης γεννήθηκε στον Πειραιά (Φρεαττύδα) το Δεκέμβριο του 1960. Αποφοίτησε από το Πολιτικό Τμήμα της Νομικής Αθηνών. Μαθήτευσε πλάι στον συγγραφέα και τραγουδοποιό Γιώργο Μανιάτη, καθώς και στον φιλόσοφο Στέλιο Ράμφο. Συνεργάστηκε με βιβλιοπωλεία και εκδοτικούς οίκους, ως βιβλιοϋπάλληλος, μεταφραστής, διορθωτής και επιμελητής κειμένων. Δημοσιευμένες εργασίες του: Επιμέλεια, εισαγωγή και μετάφραση του Στάθης Gauntlett, Ρεμπέτικο τραγούδι: Συμβολή στην επιστημονική του προσέγγισηρωμένη (επιμέλεια – έρευνα), Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2018. Επίσης, δημοσίευσε διάφορα άρθρα για το ρεμπέτικο στον περιοδικό Τύπο.

 

Ο Σπήλιος Κούνας είναι διπλωματούχος του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικώνκαι Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής Πατρών. Σπούδασε επίσης Μουσικολογία με έμφαση στις λαϊκές μουσικές (ΤΛΠΜ) και είναι διδάκτορας του Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Τόσο η διδακτορική του διατριβή, την οποία εκπόνησε ως υπότροφος του ΙΚΥ, όσο και συνολικά η ερευνητική του δραστηριότητα περιλαμβάνει τη μελέτη των λαϊκών μουσικών παραδόσεων και των μουσικών δικτύων, χρησιμοποιώντας τις μεθόδους της μουσικής ανάλυσης παράλληλα με την αξιοποίηση μεθοδολογικών και εννοιολογικών προσεγγίσεων των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών.

Στην επιστημονική του δραστηριότητα συγκαταλέγονται επιστημονικές δημοσιεύσεις, ανακοινώσεις σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια με κριτές και συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα. Έχει διδάξει επί σειρά ετών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (Τμήμα Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής, Τμήμα Μουσικών Σπουδών – Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων). Έχει επιπλέον εργαστεί για πολλά χρόνια ως μουσικός. Σήμερα εργάζεται ως διορισμένος εκπαιδευτικός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και παράλληλα ως μουσικολόγος ερευνητής.